Hội chứng sợ bệnh viện (Nosocomephobia): Cách vượt qua

Với những người mắc hội chứng sợchứng viện Nosocomephobia, cụm từ “chứng viện” gây cho họ ám ảnh kinh hoàng và căng thẳng khủng khiếp. 

Hội chứng sợchứng viện là gì?

Hội chứng sợchứng viện (Nosocomephobia) là một dạng rối loạn lo âu không quá hiếm gặp. Ngườichứng cảm thấy ám ảnh, sợ hãi kinh hoàng khi nghĩ đếnchứng viện, hoặc buộc phải đếnchứng viện thăm khám.

Cụm từ Nosocomephobia bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp νοσοκομεῖον (nosokomeion) là “chứng viện” và φόβος (phobos) nghĩa là “sợ hãi”.

Với người mắc Nosocomephobia, họ luôn lo lắng thái quá, và có nỗi sợ hãi hoang đường. Điều này ngăn họ đếnchứng viện để khámchứng , thăm người thân, hoặc khi có nhu cần cần thiết.

Những người mắc hội chứng sợchứng viện có thể kèm theo những hội chứng dưới đây:

• Hemophobia: Hội chứng sợ máu
• Trypanophobia: Hội chứng sợ kim tiêm
• Nosophobia: Hội chứngchứng tật, thường là một cănchứng cụ thể ví dụ như ung thư hoặc tiểu đường
• Mysophobia: Hội chứng sợ vi trùng, vi khuẩn và nhiễm trùng
• Thanatophobia: Hội chứng sợ chết
• Tomophobia: Hội chứng sợ phẫu thuật
• Latrophobia: Hội chứng sợ bác sĩ
• Claustrophobia: Hội chứng sợ không gian hẹp khiến ngườichứng không thể chụp CT, hoặc các xét nghiệm yêu cầu ở trong phòng kín, phòng trống

Hội chứng sợchứng viện ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng ngườichứng . Sợ hãi đếnchứng viện có thể khiến nhiềuchứng nguy hiểm không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Xem thêm: Biến chứng của rối loạn lo âu đến sức khỏe ngườichứng

Nguyên nhân gây hội chứng sợchứng viện

Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc hội chứng sợ bênh viện ở người. Thông thường, các trường hợp xuất phát từ yếu tố sinh học, tổn thương tâm lý và những ám ảnh trong quá khứ, hoăc từ các kích thích môi trường.

Dưới đây là một số nguyên nhân co thể góp phần kích phát hội chứng sợchứng viện.

1. Gen di truyền

Nếu thành viên trực hệ như cha mẹ, hoặc anh chị em ruột mắc hội chứng nosocomephobia, hoặc một số hội chứng ám ảnh sợ hãi khác có liên quan đếnchứng viện, thì bạn có khả năng cao mắc hội chứng này.

Cơ chế di truyền là một cơ chế phức tạp, thế nên các nhà khoa học cũng chưa hiểu rõ nỗi sợ này di truyền ra sao, và bị gen nào ảnh hưởng.

2. Tiền sử rối loạn tâm thần

Những người có tiền sử stress, trầm cảm, rối loạn cảm xúc, hoang tưởng, hay mắc các chứng rối loạn tâm thần cũng có nguy cơ cao mắc hội chứng sợchứng viện.

3. Chấn thương tâm lý trong quá khứ

Những người gặp chấn thương tâm lý liên quan đếnchứng viện như:

• điều trị tạichứng viên do tai nạn thảm khố
• trải qua những cuộc phẫu thuật khó khăn
• chứng kiến người thân qua đời
• bị tấn công, bạo hành, lạm dụng tình dục, hay trải qua những sự kiện khủng khiếp tạichứng viện.

Những chấn thương tâm lý này khiến ngườichứng có hành động kháng cự, lo lắng, sợ hãi khi bị người khác chạm vào cơ thể. Họ cũng sợ đối diện với khung cảnh gây ám ảnh trong quá khứ.

4. Nỗi sợ nhiễm trùng

Ám ảnh về vi khuẩn và vi trùng khiến mọi người sợ hãichứng viện. Nỗi sợ này đặc biệt nghiêm trọng trong quá trình Covid-19 hoành hành.

Nguyên nhân là dochứng viện có nguy cơ lây nhiễm cao, và có nhiều người đã chết. Người dân được cảnh báo là không đếnchứng viện nếu không thật sự cần. Chính điều này khiến “chứng viện” trở thành một cụm từ gây ám ảnh.

5. Yếu tố môi trường

Những người tiếp xúc lâu dài với người mắc hội chứng sợchứng viện, hoặc thường nghe những câu chuyện đáng sợ vềchứng tật và chết chóc khi ởchứng viện, có thể hình thành tâm lý lo âu và hoảng sợ khi lớn lên.

Họ có cái nhìn tiêu cực vềchứng viện, không tin tưởng vào bác sĩ và các biện pháp y tế. Họ gắn hình ảnhchứng viện với những cănchứng nghiêm trọng, hiểm nghèo, ảnh hưởng đến tính mạng.

Biểu hiện của hội chứng sợchứng viện

Hội chứng sợchứng viện xuất hiện ở mọi độ tuổi và giới tính. Những biểu hiện đầu tiên đa phần xuất hiện từ rất sớm trong thời thơ ấu và thanh thiếu niên. Triệu chứngchứng thể hiện cả trong tâm lý và sinh lý.

Dưới đây là một số triệu chứng sinh lý và tâm lý điển hình của hội chứng sợchứng viện:

1. Triệu chứng sinh lý

• Khó thở, thở nhanh, thở gấp, nhịp thở không đều, tim đập nhanh
• Đổ mồ hôi nhiều, tay chân run rẩy, ớn lạnh
• Chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, miệng khô
• Các cơ trong cơ thể căng lên, tiến vào trạng thái sợ hãi và căng thẳng.
• Huyết áp tăng
• Đau thắt phần ngực,
• Mặt trở nên đỏ hoặc trắng bệch
• Có cám giác khó chịu, tê ngứa râm ran trong cơ thể
• Đỏ hoặc nhợt nhạt bất thường, đặc biệt là ở mặt.
• Có biểu hiện chán ăn, bỏ ăn, mất ngủ, ngủ không ngon giấc
• Bồn chồn, lo sợ khi nghĩ đến việc phải đếnchứng viện

2. Triệu chứng tâm lý

• Luôn có cảm giác sợ hãi, lo âu, ăn không ngon ngủ không yên khi đề cập đếnchứng viện
• Có hành vi né tránh, luôn tìm mọi cách để không bị buộc đếnchứng viện
• Rơi vào trạng thái hoảng loạn, đau khổ, mất kiểm soát tinh thần và cảm xúc
• Mơ thấy ác mộng khi đếnchứng viện, hoặc tưởng tượng đến việc phải đếnchứng viện
• Cảm thấy bản thân không an toàn, không thể đi đừng và cư xử bình thường khi ởchứng viện
• Đa phần ngườichứng cần đi cùng người thân, hoặc người họ tin tưởng để giảm bớt những cảm xúc tiêu cực.
• Có cảm giác bản thân sắp chết.

Chẩn đoán hội chứng sợchứng viện

Việc chẩn đoán hội chứng này cần được thực hiện bởi những bác sĩ chuyên ngành và có bằng cấp.

Bác sĩ sẽ dựa trên biểu hiện lâm sàng, tiền sử gia đình, những sự kiện trong quá khứ, và loại trừ một số yếu tố khác để đưa đến chẩn đoán cuối cùng.

Một số tiêu chí dùng để chẩn đoán bao gồm:

• Nỗi sợ gây ra cảm giác lo lắng, căng thẳng và đau khổ tột cùng
• Triệu chứng xảy ra liên tục khi ngườichứng ở gần, hoặc khi nghĩ đếnchứng viện
• Triệu chứng kéo dài ít nhất 6 tháng và không có dấu hiệu thuyên giảm
• Nỗi sợ hãi là phi lý, không tương xứng
• Tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống
• Ngườichứng từ chối mọi yêu cầu trợ giúp y tế

Dù những triệu chứng sợchứng viện là nặng hay nhẹ, ngườichứng cũng cần được điều trị tâm lý để loại bỏ nỗi sợ phi lý này.

Cách vượt qua hội chứng sợchứng viện

Hiện nay, giải pháp hỗ trợ tâm lý kết hợp với sử dụng thuốc hỗ trợ là biện pháp được sử dụng phổ biến trong điều trị chứng nosocomephobia.

Hãy khuyến khích ngườichứng đến gặp bác sĩ, hoặc lựa chọn trung tâm hỗ trợ tâm lý uy tín, có đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm để được hướng dẫn điều trị và cải thiện một cách tốt.

1. Điều trị bằng thuốc

Ngườichứng sẽ những tình huống buộc buộc phải đếnchứng viện. Do đó việc sử dụng thuốc an thần, hoặc thuốc chống trầm cảm để hạn chế tình trạng hoảng loạn, sợ hãi, mất kiểm soát là điều cần thiết.

Mục đích khi điều trị bằng thuốc là điều trị triệu chứng, chứ không có tác dụng giúp ngườichứng thoát khỏi nỗi sợchứng viện. Thuốc vẫn có thể gây ảnh hưởng nhất định đến cơ thể như đau đầu, buồn ôn, chóng mặt, bí tiểu, táo bón,…

Do đó, việc sử dụng thuốc cần hết sức cẩn thận, và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Không được thay đổi liều lượng hoặc kéo dài thời gian dùng thuốc để tránh những sự cố không mong muốn.

2. Gỡ rối tâm lý

Gỡ rối tâm lý sẽ là phương pháp chính trong quá trình cải thiện tình trạng của người mắc hội chứng sợchứng viện.

Thông qua giải pháp hành vi nhận thức (CBT) và giải pháp tiếp xúc, các bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý sẽ giúp ngườichứng nhận thức, loại bỏ và vượt qua cảm giác lo lắng, sợ hãi phi lý của bản thân.

Giải pháp hành vi nhận thức CBT là giải pháp tâm lý có tác dụng giúp ngườichứng thấu hiểu, học cách quản lý cảm xúc và hành vi nhằm vượt qua ám ảnh.

Nhà tư vấn sẽ trò chuyện, tìm hiểu nguyên nhân, và giúp ngườichứng nhận ra nỗi sợ là phi lý. Từ đó họ thay đổi suy nghĩ theo hướng tích cực, dần dần cư xử bình thường khi nhắc đếnchứng viện.

Giải pháp tiếp xúc mang tính trực tiếp, buộc ngườichứng đối mặt với nỗi sợ hãi của bản thân. Giải pháp này còn được gọi là giải pháp giải mẫn cảm.

Ngườichứng tiếp xúc với hình ảnhchứng viện trong một môi trường an toàn, dễ kiểm soát để phòng trường hợp kích động.

Người mắc hội chứng sợchứng viện sẽ bắt đầu với những kích thích nhẹ nhàng như tranh ảnh, phim ngắn. Sau khi dần quen với nỗi sợ và biết cách kiểm soát cảm xúc, mức độ kích thích được tăng dần.

Ngày nay, công nghệ thực tế ảo VAR cũng góp phần không nhỏ trong việc giúp quá trình cải thiện hội chứng này hiệu quả và nhanh chóng hơn.

3. Giải pháp thôi miên

Giải pháp thôi miên có thể tác động đến tiềm thức ngườichứng . Các chuyên gia sẽ dựa trên giải pháp này để tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ của nỗi sợ. Từ đó, bác sĩ sẽ có kế hoạch cụ thể nhằm giúpchứng nhân vượt qua ám ảnh.

Giải pháp thôi miên có tác dụng tốt trong việc tìm hiểu những yếu tố kích phát nỗi sợ, và hỗ trợ quá trình gỡ rối tâm lý, tăng hiệu quả đạt được.

Thông thường thì giải pháp thôi miên sẽ được phối hợp cùng giải pháp tâm lý, kết hợp cùng việc sử dụng thuốc khi cần để mang đến kết quả cải thiện tốt.

4. Tự cải thiện tại nhà

Nếu cảm thấy bản thân khó vượt qua những ám ảnh khi nhắc đếnchứng viện, bạn có thể thử quan một số biện pháp dưới đây:

• Hạn chế sử dụng các chất kích thích, bia rượu, cà phê, thuốc lá,…
• Hạn chế đẩy bản thân vào những tình huống gây căng thẳng
• Tham gia các hoạt động thể thao, thực hành những bài tập thư giãn như thiền, yoga
• Sinh hoạt theo thời khóa biểu khoa học để bảo vệ sức khỏe
• Chọn nhữngchứng viện uy tín, ít người, yên tĩnh và thoải mái để cảm thấy an tâm hơn

Nếu buộc phải đếnchứng viện khám hay xét nghiệm, bạn cần chuẩn bị thật kỹ. Bạn có thể uống thuốc trước khi bắt đầu đi, hoặc mang thuốc theo đề phòng những tình huống kích thích bất ngờ.

Bạn cũng nên đi cùng người thân, bạn bè để cảm thấy an toàn hơn, và được giúp đỡ khi cần thiết. Ngườichứng nên mang theo một vật dụng quen thuộc, yêu thích để phân tán suy nghĩ.

Sự nguy hiểm của hội chứng sợchứng viện là ngăn cản bác sĩ kịp thời phát hiện và điều trị những cănchứng hiểm nghèo.

Nếu bạn không kiểm tra sức khỏe, tình hìnhchứng sẽ ngày càng nghiêm trọng và dẫn đến tử vong. Chính vì thế, cần cải thiện tình trạng sợchứng viện sớm và triệt để.

Có lẽ bạn quan tâm:

• Hội Chứng Sợ Máu (Hemophobia): Nguyên Nhân Và Cách Vượt Qua
• Hội chứng sợ kim tiêm (Belonephobia): Hậu quả và Cách điều trị
• Hội chứng sợ không gian hẹp: Nguyên nhân và cách khắc phục
• Hội chứng sợ đám đông: Nguyên nhân và cách khắc phục